مجله آنلاین حقوق

www.lawpdf.ir

قوانین پراکنده اما حمایتی برای مولف

«کپی» واژه نام‌ آشنایی است که عمده ترس و اضطراب یک مولف، هنرمند یا مبتکر را در برمی‌گیرد و فقط وجود یک قانون حمایتی مشخص می‌تواند این ترس را از بین ببرد. متقابلا قانون «کپی‌رایت» در بسیاری از کشورهای جهان به همین منظور تعریف و تصویب شده و با اجرای آن، دیگر کمتر کسی می‌تواند بعد از کپی یک اثر هنری، ادبی یا صنعتی فرد دیگری، قسر در برود. حال الهیار ملکشاهی رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس نهم در گفت‌وگو با «حمایت» در خصوص قوانینی که در حمایت از حقوق مولف از انواع مختلف ادبی، هنری و صنعتی وجود دارد، می‌گوید.

 به علت سهولت دسترسی افراد به آثار فکری متعلق به دیگران و کپی‌برداری و نشر غیرمجاز آن، حمایت از کپی‌رایت امری عادی و لازم تلقی می‌شود و هنرمند و مولف فقط با استناد به این قانون می‌توانند با آرامش خاطر اثر خود را خلق کرده و نشر دهند.

arezoo103-542158279
وی با یادآوری قانون کپی‌رایت، ادامه می‌دهد: قانون کپی‌رایت هم مانند سایر قوانین برای کل جهان، یک قانون مطلق نیست زیرا کپی‌رایت در حمایت از آثار ادبی و هنری، دارای بایدها و نبایدهایی بوده که بسته به شرایط حاکم در هر نظام حقوقی، متفاوت است.

تنها قانون تخصصی حمایت از مولف
در جمهوری اسلامی ایران کپی‌رایت با معانی و تعابیر دیگری تعریف شده و مطابق آن، مراجع مربوطه با فرد متخلف برخورد کرده و از حقوق مولف و مبتکر حمایت می‌کند.
رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس تصریح می‌کند: در حقیقت در قوانین مصوب مجلس، تنها قانون تخصصی که در حال حاضر برای رسیدگی به جرایم و تخلفات اینترنتی و نقض حقوق مولف رسیدگی می‌کند، قانون حمایت از حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان است.

این قانون مشتمل بر ۳۳ ماده و ۳ تبصره است که پس از تصویب مجلس سنا در تاریخ سوم آذر ماه ۱۳۴۸ در جلسه یازدهم دی ماه همان سال به تصویب مجلس شورای ملی رسید و همچنان هم برای رسیدگی به برخی از احکام، به آنها مراجعه می‌شود.

قانون «جعل معنوی» هم قبل از انقلاب و هم بعد از انقلاب
علاوه بر این قانون، در سایر قوانین مانند قانون مجازات عمومی پیش از انقلاب و قانون مجازات اسلامی و بخش تعزیرات بعد از انقلاب نیز به عنوان جعل اشاره شده است.
وی ادامه می‌دهد: قبل از پیروزی انقلاب اسلامی در قانون مجازات عمومی مصوب ۱۳۰۴ در فصل سوم از باب دوم تحت عنوان «در جنحه و جنایت بر ضد آسایش عمومی» مواد ۹۳ تا ۱۱۲ را به جعل و تزویر در نوشته و سند اختصاص یافته بود و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز موضوع جعل و تزویر تحت عنوان «جرایم بر ضد آسایش عمومی» در مواد ۲۰ تا ۳۲ قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۶۲ این مواد با اصلاح جزیی از مواد قانون مجازات عمومی اقتباس شد و متعاقباً در سال ۱۳۷۵ فصل پنجم قانون مجازات اسلامی از ماده ۵۲۳ تا ۵۴۲ به جرم جعل اختصاص یافت.
ملکشاهی تصریح می‌کند که در موضوع کپی‌رایت یا اصطلاح مالکیت معنوی، بیشترین تاکید در مثال اخیر و در بین جعل مادی و معنوی، به جعل معنوی تاکید شده است که جعل معنوی یا مفادی تغییر مفاد یک سند است.
رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس نهم می‌افزاید: در این نوع جعل بدون ایراد هیچ گونه خدشه‌ای به ظاهر سند یا نوشته حقیقت در آنها تحریف شده و مطالب منتسب به دیگران به گونه دیگری در آنها منعکس شود، مانند موارد مذکور در ماده ۵۳۴.
وی اظهار می‌کند: با توجه به پراکنده بودن قوانین در حوزه رسیدگی به حقوق مولف، وکلای ملت به دنبال آن هستند تا با تنظیم یک قانون جدید، بتوانند تمام موارد و تخلفاتی که در این حوزه رخ می‌دهد، را مشمول آن قرار دهند تا دیگر نیازی به قوانین پراکنده نباشد.
ملکشاهی خاطرنشان می‌کند: البته قوانین موجود اما پراکنده هم جوابگوی رسیدگی به حقوق مولف بوده‌اند و مجلس فقط به منظور تجمیع و نظم قانونی و به روز شدن قانون، این کار را صورت می‌دهد زیرا در شرایط کنونی وسایل ارتباطی و شبکه‌های مجازی برای انتقال و کپی آثار مولفان، منصفان و هنرمندان به راحتی و سهولت امکان‌پذیر شده است و باید قوانین هم مطابق با آنها، بروزرسانی شود.

لایحه ثبت اختراع و مالکیت صنعتی آماده ورود به صحن علنی
بر این اساس اعضای کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی، لایحه ثبت اختراع و مالکیت صنعتی را مورد بررسی قرار داده و به صحن علنی فرستادند تا در اولین نوبت، به آن پرداخته شود. رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس نهم یادآور می‌شود: در صورتی که این قانون به تصویب مجلس رسیده و در دولت لازم‌الاجرا شود، بسیاری از مواردی که در مالکیت معنوی مورد توجه قرار داده شده است، می‌تواند تحت پوشش قرار دهد.
به عبارت دیگر این لایحه با برخورداری از ۱۰۰ ماده قانونی، می‌تواند به حقوق مولف رسیدگی کند.
 در حال حاضر تمام مواد با کلیات این لایحه در کمیسیون قضایی به تصویب رسیده و حتی در صورتی که مجلس شورای اسلامی تصویب آن را شامل اصل ۸۵ کند، می‌توانند در زمان کمتری به شورای نگهبان فرستاده و در صورت وجود خلاء قانونی، آنها را برطرف کنند.
در این لایحه از تمام جزئیات اعم از نحوه ثبت یک اختراع یا اثر ادبی و هنری گرفته تا نحوه مجازات مجرمی که از روی این آثار کپی‌برداری را انجام می‌دهد، مد نظر قرار داده شده است.

اهمیت به حبس‌زدایی در لایحه ثبت اختراع و مالکیت صنعتی
رییس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس نهم خاطرنشان می‌کند که در زمان تنظیم و بررسی این لایحه از تجربیات قوانین کشورهای دیگر هم استفاده شده است و مجازات‌هایی را برای متخلفان و مجرمان این حوزه قرار داده است که بتواند بازدارند باشد و فرد متخلف به سادگی از آن نگذرد.
همچنین در تصویب این مجازات‌ها، تا حد امکان سعی شده است تا رویکرد مجازات‌های جایگزین مدنظر قرار داده شود زیرا سیاست حبس‌زدایی می‌تواند شامل برخی از مجرمان این حوزه هم شود.

شماره مطلب ازماخذ۷۷۸۱

ثبت شده در سایت مجله آنلاین حقوق با کد مطلب 19976
نوشته شده در روز پنجشنبه ۱ مرداد ۱۳۹۴ ساعت ۱۶:۵۱:۵۸
کپی به سال ۱۳۹۵ محفوظ خواهد بود.