www.lawpdf.ir

قلمرو شمول حکم تغلیظ دیه نسبت به قتل غیر عمد ؛ غیر مسلمان و جهل قاتل

متن پرسش :

درباره تغلیظ دیه در اشهر حرم یا مکه معظمه، بفرمایید: الف. آیا تغلیظ دیه مختص قتل عمد است یا شامل قتل شبه عمد و خطای محض نیز می‏شود؟ ب. آیا حکم مذکور مختص مسلمین است یا شامل اهل کتاب نیز می‏گردد؟ ج. آیا جهل قاتل به حکم یا موضوع، در تغلیظ دیه تأثیری دارد؟

متن پاسخ :

در مورد این سؤال از اداره حقوقی ۳ استعلام بعمل آمده است که ذیلا ذکر می‏شود:استعلام اول در مورد بند «الف» نظریه مشورتی شماره ۴۱۰۵/۷ تاریخ ۲۳/۷/۱۳۷۶ بازگشت به استعلام شماره ۲۰۱۴/۲ مورخ ۲۷/۵/۱۳۷۶ نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضائیه را به شرح زیر اعلام می‏دارد: ماده ۲۹۹ قانون مجازات اسلامی که تصریح به تشدید مجازات می‏نماید ظهور دارد به مواردی که پرداخت دیه بر عهده جانی باشد زیرا تشدید مجازات غیر جانی (مثلا عاقله یا بیت المال) معنی ندارد.

ولی از نظر فقهی با توجه به صحیحه زراره از حضرت صادق(ع) به این عبارت «سألته عن رجل قتل رجلا خطأ فی الشهر الحرام قال تغلّظ علیه الدیه و علیه عتق رقبه او صیام شهرین من اشهر الحرم» قتل خطایی هم موجب تغلیظ دیه است. بنابر این مناسب است که قانون بر وفق مصلحت و با توجه به فتاوای معتبر به نحوی اصلاح شود که تکلیف را به نحو واضح تعیین نماید.

استعلام دوم در مورد بند «ب» نظریه مشورتی شماره ۲۵۹۹/۷ تاریخ ۲۵/۸/۱۳۷۸بازگشت به استعلام شماره ۷۳۵/۲ مورخ ۱۷/۶/۷۷(۲) نظر مشورتی اداره حقوقی به شرح زیر اعلام می‏گردد:.اطلاق ماده ۲۹۹ قانون مجازات اسلامی شامل اهل کتاب هم هست و فتوای حضرت امام در تحریر الوسیله بحث مقادیر دیه نیز همین است.استعلام سوم در مورد بند «ج» نظریه مشورتی شماره ۲۵۹۸/۷ تاریخ ۲۳/۴/۱۳۷۸در پاسخ به استعلام شماره ۷۳۴/۲ مورخ ۱۷/۳/۷۷ نظریه مشورتی اداره حقوقی را به شرح زیر اعلام می‏دارد:دیه قتل در یکی از ماههای حرام و حرم مکه معظمه یکی از اعیان ششگانه به اضافه یک سوم نوع انتخاب شده است، بنابراین

الف. نه تنها جهل قاتل که جهل هیچ مجرمی رافع مسؤولیت او نیست و این به حکم اصل پذیرفته شده قضایی است که جهل به قانون رفع مسؤولیت نمی کند (ر.ک مواد ۱ تا ۳ قانون مدنی)

ب. به طریق اولی ادعای جهل به موضوع و جهل به حکم، مقررات تغلیظ دیه را از اثر نمی اندازد.

ارسال شده در: حقوق کیفری