www.lawpdf.ir

شرائط دفاع مشروع چیست؟

متن پرسش :

درباره مقاومت در مقابل جانی یا سارق برای جلو گیری از تجاوز هتک ناموس یا سرقت بفرمایید:

الف . آن جا که احتمال آبرو ریزی مجنی علیه در کار باشد تکلیف چیست؟

ب . آن جا که احتمال قتل یا ضرب و جرح شدید یا متوسط مجنی علیه باشد تکلیف چیست؟

ج . آن جا که مال زیاد معمولی یا کم مورد تعرض باشد تکلیف چیست؟ د . آن جا که مقاومت منجر به قتل جانی یا سارق شود تکلیف چیست؟

ه . در موارد عدم جواز برخورد با جانی یا سارق تکلیف قاتل مدافع و دم متجاوز چیست؟

متن پاسخ :

در ماده ۶۱ قانون مجازات اسلامی و تبصره ذیل آن و نیز ماده ۶۲ قانون مذکور حکم دفاع از نفس یا عرض و یا ناموس و یا مال خود یا دیگری و یا آزادی تن خود یا دیگری در برابر تجاوزات بالفعل و یا خطرات قریب الوقوع با اجتماع شرایط سه گانه مذکور در ماده ۶۱ معین شده. به عبارت دیگر مقاومت در برابر جانی یا سارق نوعی دفاع است که حکم آن بترتیب مذکور در بالا در قانون مجازات اسلامی آمده است.

بنابر این با جمع بودن شرایط قانونی عمل دفاع کننده جرم نیست و الا مسؤول است. نتیجه اینکه: اوّلا صرف احتمال بنحو مذکور در بند الف و ب سؤال مذکور نمی‏تواند مجوز دفاع باشد. ثانیاً با توجه به اطلاق ماده ۶۱ قانون مجازات اسلامی زیادی یا کمی مال، آنهم با اجتماع شرایط دفاع مشروع نمی‏تواند مؤثر باشد. ثالثاً در صورت تطبیق مورد با مقررات مندرج در ماده ۶۱ فوق الذکر، نتیجه‏ی دفاع مشروع هر چه باشد فاقد جنبه جزائی است، اعم از اینکه نتیجه‏ی دفاع قتل یا ضرب و جرح جانی یا سارق باشد. (نظریه مشورتی شماره ۱۵۵۴/۷ تاریخ ۱۳۷۶/۰۶/۲۰ اداره حقوقی قوه قضائیه )

ارسال شده در: حقوق کیفری