www.lawpdf.ir

تدلیس در ازدواج ( باکره نبودن زوجه )

متن پرسش :
اگر دختری با اعمال فریب دهنده‏ (تدلیس) خود را دارای صفت دوشیزه یا عفیفه بودن قلمداد کند و بتواند از این طریق رضایت مرد را به ازدواج با خود به دست آورد، آیا زوج می‏تواند در صورت احراز، نکاح را فسخ کند؟ همچنین حکم مسأله در فرض سکوت زوجه در مورد دوشیزه نبودن یا عفیفه نبودن و دخالت افراد ثالث در این مورد، چیست؟

متن پاسخ :
طبق نظریه ۴۱۲۴/ ۲۱/۷/۱۳۷۶ ؛ اداره حقوقی قوه قضاییه : « زوجی که هنگام‏ ازدواج شرط بکارت نموده باشد، اگر بعد از ازدواج‏ معلوم شود که با زوجه جماع شده، هر چند پرده‏ بکارت سالم و موجود و از نوع حلقوی باشد، دارای حق فسخ خواهد بود؛ زیرا منظور از بکارت در درجه اول همان نزدیکی است. لذا، اولا: اکراه زن‏ و زایل شدن بکارت، اگر به عنف هم باشد تاثیری‏ در قضیه نخواهد داشت و کماکان زوج حق فسخ‏ خواهد داشت؛

ثانیا: ازاله بکارت چه در اثر بیماری‏ باشد یا افتادن از بلندی و غیره، با عدم اطلاع‏ دختر یا خانواده‏اش، تأثیری در حق فسخ برای زوج ندارد.» ـــ اما گاهی اوقات افراد ثالث از طرف دختر، طرف‏ مذاکره با خواستگاران ازدواج با او قرار می‏گیرند که یا عالما و یا بی‏ اطلاع از فقدان اوصاف فوق، او را واجد آن اوصاف معرفی می‏نمایند.

در حالت اول ( عالماً )، چون صفت دوشیزه بودن یا عفیفه بودن زوجه در مذاکرات مقدماتی بین‏ زوج و فرد ثالث مورد توجه قرار گرفته (شرط بنایی) اگر بعد از ازدواج، خلاف آن برای زوج‏ احراز شود، علاوه بر فسخ نکاح می‏تواند به‏ مدلّس (فرد ثالث) در صورت تأدیه مهریه به‏ زوجه، برای مطالبه آن رجوع کند.

اما در حالت‏ دوم (بی اطلاع از دوشیزه نبودن)، زوج تنها حق فسخ نکاح را بدون رجوع‏ به مهریه پرداخت شده،خواهد داشت؛ زیرا در این فرض، تدلیس‏ کننده‏ای وجود ندارد تا زوج‏ بتواند به او برای مطالبه خسارت وارد شده؛ رجوع نماید. از نظر کیفری نیز در هردو حالت‏ فوق، وقوع جرم فریب در ازدواج منتفی است؛ زیرا با توجه به صدر ماده (۶۴۷) ق.م.ا، که‏ مرتکبین رکن مادی جرم را صرفا زوجین ذکر کرده و چون در این فرض مباشر جرمی وجود ندارد، طبعا معاونت نیز تحقق پیدا نخواهد کرد تا بتواند فرد ثالث را تحت این عنوان تحت‏ تعقیب قرار داد. اما نکته‏ای باید در آخر به‏ آن توجه شود، سمت فرد ثالث است. در تمام حالت فوق، زوج در صورتی حق‏ فسخ نکاح را خواهد داشت که فرد ثالث‏ نمایندگی قانونی (ولی قهری) و یا قراردادی‏ (وکیل در ازدواج) زوجه را داشته باشد. ( محمد انصاری عریانی‏ )

ارسال شده در: حقوق خانواده