مجله آنلاین حقوق

www.lawpdf.ir

شناخت جرم و علل بوجود آورنده آن- بخش سوم

تاريخ : ۱۳۹۴/۰۳/۰۲ | نويسنده: شبکه حقو ق لاو گستر | دسته جرم شناسی | |چاپ مقاله

large

اقدامات پیشگیرانه در جنبه فرهنگی:

عرضه و ارائه یک فلسفه صحیح برابر زندگی و سعی در تثبیت و جا انداختن آن در جامعه

هدفدار کردن دانش و علم بگونه ای که افراد آنرا بعنوان وسیله ای در طریق طی مسیر الهی و سالم و موفق تلقی کنند.

هدایت افکار و اندیشه ها در مسیر پیگیری اهداف عالی حیات انسانی چون گذشت ایثار، خدمت، فداکاری، مردم داری، صبر، قناعت و ….

طرد افکار و فلسفه هایی که بنحوی زمینه را برای استعباد فکری و استثمار و بی ارزش انسان فراهم می آورند.

عرضه و ارائه ادبیات ضرب المثلی استعارات و کنایات متن و شعر و … که هدف بیدار کردن و رشد اندیشه و حرکت به سوی حیاتی شرافتمندانه باشد و از آن جمله حساسیت در تنظیم کتب درس که مورد استفاده کودکان ونوجوانان و جوانان قرار می گیرد.

گزینش و حساسیت در انتخاب معلمین و اساتیدی که می بایست در خدمت سازندگی فکری مدارس و دانشگاهها باشند.

کنترل و ارزیابی و پاکسازی آداب و رسوم، شعائر، مناسک، سنن وعرف در جامعه وهدفدار کردن آنها معنی دار کردن هنر وجهت دادن انسانها به گرایش بسوی هنری که احیاء کننده و سازنده است.

استخدام ابداعات واختراعات در طریق رشد و سازندگی انسان به در جهت ویران کردن او برابر وصول به این مقاصد ضروری است که واردات فکری و فرهنگی جامعه تحت ضابطه و کنترل باشد، هنجارهای اخلاقی و اجتماعی و کیفیت عمل و رعایت آن مورد توجه قرار گیرد، سطح آگاهی مردم به حدی برسد که بکوشند منطق و تعقل را پیشه خود سازند لذا با سواد کردن و بالا بردن سطح سواد در جامعه گامی مهم در این رابطه است. در پذیرش تجدد یا مدرنیسم باید پیشگام بود و این امر در سایه ارزیابی قبلی و با تشخیص جنبه ارجحیت نفع آن بر زیان آن مسیر است جهت دادن مردم به حیاتی مبتنی بر ضوابط مذهبی الهی و آسمانی و رنگ دادن به ایدئولوژی وجانبینی بر آن اسانس و دور نگه داشتن مردم از آلودگی انحرافات و بالعکس که همگی را می توان در جهت پیشگیری از انحرافات و جرائم موثر دانست.

قدامات پیشگیرانه

در جنبه اجتماعی در زمینه اجتماعی مسائل بسیاری جای بحث دارد که هر یک در پیشگیری از پیدایش انحراف موثر هستند فلذا برای بیان همه جانبه آن ناگریز به بیان ضوابط و قواعد ضروری برای داشتن یک جامعه سالم می باشیم که ذیلا عنوان می گردد.

الف) خانواده: برای اینکه زمینه پدید آمدن انحراف مهیا نگردد و یا از بین برود ضروری است در کانون خانواده توجه خاص به اقدامات زیر معمول گردد.
خانواده از اهمیت و قداست خاصی برخوردارد شده وحفظ شود امنیت خانواده در زمینه های مختلف از هر حیث تضمین گردد.
-نابسامانیهای درون خانواده مثل اختلافات، بگومگوها و … از خانواده رخت بربندد -تربیت کودکان را خود والدین و بویژه مادران عهده دار باشند.
حمایت فرزندان هر چه بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
-حقوق متقابل بین اعضای خانواده رعایت شود.
-تشکیل خانواده مورد تشویق قرار گیرد.
-ابعاد معنوی و اخلاقی خانواده مورد توجه قرارگیرد.
نقش پدر بعنوان مدیر خانواده و فردی مقتدر در برنامه ریزی و سیاستگذاری خانواده حفظ شود.
نقش مادر بعنوان محور تقسیم محبت و تربیت و شخصیتی مقدس حفظ شود.
اختصاص اوقات بیشتر برای حضور والدین در خانواده خانواده باید مرکزیت آموزش و کارورزی در زمینه روابط، معاشرت وکیفیت حیات باشد.

ب)اجتماع و مردم:

در این زمینه نیز اقدامات لازم است:
توصیه همدیگر به حق و صبر و مقاومت در برابر امور و ناروائی را
سعی در گریز از آلودگی و جهت داشتن به سوی پاکی ها و انس ها و فضیلتها
تلاش به پاک داشتن محیط از آلودگیها از طریق نظارت اجتماعی کنترل عوامل مزاحم و ایجاد مانع در سر راه رشد مفاسد و آلودگیها
کنترل مراکز و اماکن فساد در جامعه اسلامی و طرد رذایل اخلاقی زمینه سازی برای رشد تعاون و تکامل و تعاضد اجتماعی
پر کردن اوقات فراغت به نحوی مفید و سازنده با برنامه ریزی تفریحی و اجتماعی برای جلوگیری از آلودگی
همیاری و تعاون در خیر وکمک به مظلوم ومبارزده با ظالم
طرد تفرقه ها و جدائی و مبارزه با عوامل پدید آورنده آن اصلاح محلات ناسالم و ویران کردن اماکن خلوت و انزوار و زاغه ها مراقبت در ابنوهی و تراکم جمعیت،
گسترش و توسعه نظارت عمومی رفع و حل تضادها و تعارض ها و بحرانها

ج) مدرسه و تربیت:
رکن دوم صلاح یا فساد حیات اجتماعی و خانه دوم کودک است و در این رابطه نیز اقدامات بشرح ذیل باید مورد توجه قرار گیرد:
-دیدگاهها و نقطه نظرات در حیات و آفرینش معین و تبلیغ گردد.
اهداف تربیت در جنبه روابط انسان و جنبه واقعیت های مشخص و اعلام گردد.
-محتوی تربیت سرشار از جوانب ومسائل اخلاقی و انسانی باشد.
-روش تربیت بویژه در جنبه سازندگی و بازسازی، مبتنی بر ضوابطی اندیشیده باشد.
-مربیان و معلمان از شرایط مناسب و ارزنده ای بهره گیرند و صلاحیتشان احراز گردد.
به احیای فطرت و تربیت وجدان، توجهی بیشتر مبذول گردد
-مدرسه فرد را برای عضویت مفید و موثر در جامعه آماده سازد.
-پرورش مذهبی و اخلاقی: سرلوحه همه اقدامات تربیتی باشد.
مدرسه کانونی برای اصلاح و هدایت و ارشاد باشد و افراد را بگونه ای بپروراند که مورد تایید و مقبول جامعه باشد.

-اقدامات پیشگیرانه در جنبه سیاسی:

اهم مسائلی که در این رابطه باید مورد توجه قرارگیرد بدینقرار است:
انسانی کردن قوانین و بعبارت بهتر الهی کردن آن.
هماهنگی قوانین و نظامات و تلاش مسئولان اجرائی انطباق قوانین باجنبه های فطری و نیازهای درونی مردم در جامعه دادن آزادی های مشروط و مقید به افراد جامعه در چارچوب مکتب سازماندهی مردم بویژه نوجوانان و جوانان در قالب های مختلف اجرای قانون به تساوی و بصورتی عادلانه و از روی قدرت محاکمه و تنبیه خطا کاران برای عبرت آموزی دیگران جلوگیری از نفوذ استعمار و اشاعه فکر و اندیشه خلاف مکتب که گاهی زمینه را برای سقوط فراهم می کند. دورنگه داشتن محیط از هرج و مرج و نابسامانی و بی نظمیها که ابتکارات و اندیشه های سالم در چنان محیطی قادر به رشد هستند مردمی کردن کنترل و نظارت و بهره گیری از قدرت مردم در این راه جلوگیری از وقوع و ادامه بحرانهای سیاسی و کنترل کردن اثرات و عوارض عواملی چون جنگ استفاده از نیروهای جوان در جهت نظام، بسیج و …. اقدامات پیشگیرانه درجنبه اقتصادی: در طریق پیشگیری در این زمینه اقداماتی بشرح ذیل باید صورت پذیرد. ایجاد زمینه برای اشتغال که بیکاری خود عامل فساد و انحراف است. تامین حد متوسطی از امکانات زندگی برای همه افراد جامعه توزیع عادلانه مایحتاج عمومی و جلوگیری از وقوع بحرانهای اقتصادی تعدیل ثروت و مالکیت و حذف مالکیت های بزرگ آموزش کیفیت بهره مندی از اوقات فراغت بصورتی سالم و کارساز غلبه دادن اصول اخلاقی در اقتصاد و طرد اندیشه های تجاوز کارانه و سرکوب آن برکنار داشتن محیط اجتماعی از تمرکز نیرویی خاص در منطقه خاص که خطر آفرین است کنترل در آمدهای ناروا و نوسانات اقتصادی جامعه آموزش مردم در مصرف عاقلانه و صحیح تولیدات القاء اندیشه وسیله بودن اقتصاد و ثروت و مادیات و بیرون آوردن آن از صورت هدفی بودن. کنترل در درآمد (ازکجا آورده ای) و در مصرف (به کجا می روی)

۵- اقدامات پیشگیرانه در روابط و محیط روابط:

اصل اخوت، تعاون، مشورت و همکاری گسترش یابد.
نوعدوستی و انس تبلیغ شود.
خصیصه تجاوز و تعدی محو گردد.
رعایت ظرفیت عقلی و روانی در برخوردها مورد نظر باشد.
سبقت جوئی از بین رفته و رقابت پدید آید.

محیط:
باید از آلودگیها دور و برکنار شود.
امکانات لازم برای زندگی سالم فراهم و از عوامل در آموز بدور باشد.
فاصله طبقاتی به حداقل کاهش یافته و امکافات و تبعیضات رفخت بربندد محیط فعال و پر تنوع باشد.
خلاء های موجود در اجتماع بنحوی پر شوند محیطهای ناسالم سرو سامان گیرند.
الگوهای فاسد جامعه طرد و نفی گردد.

لازم بذکر است که محیط اجتماعی در امن زدن به انحراف نقش فوق العاده ای دارد و افرادی چون «لاکاسانی» محیط اجتماعی را غذایی برای پرورش روحی می دانند و تلاش مذاهب آسمانی بویژه اسلام متوجه پاکسازی آن از عوامل فساد است. در امر پیشگیری از انحراف تنها مساله سازندگی جامعه مطرح نیست بلکه پاسداری از آن هم باید مطرح و مورد نظر باشد، اگر سازندگی بدون پاسداری در نظر گرفته شود نوعی صرف سرمایه و کاری کم دوام است لذا باید تلاشی صورت پذیرد تا از دستاوردها پاسداری بعمل آمده و نیازی به کار و تلاش مجدد نباشد. در مجموع می توان گفت شیوه هایی که بصورت مجموعه ای باید مورد توجه و عنایت خاص قرار گیرند متعددند که اقل آن عبارتند از: ۱-توجه به تربیت بدین معنا که برای پیشگیری از وقوع انحراف ضروری عوامل و ابزار تربیت مورد توج قرار گیرند و خواسته ها از آن طریق القاء شوند و بدیهی است که در این مسیر خانواده و مدرسه و اجتماع باید نقش حاملهایی را ایفا کنند که هر کدام بنحوی در افراد اثر گذارند. دستگاههای تربیتی جامعه باید آگاهیهای لازم را برای حیات در جامعه انسانی در اختیار گذاشته و نسل موجود را در برابر انحراف مقاوم سازد. بالا بردن سطح آگاهی، احیای روح منطق در افراد، ارائه الگو و شیوه زندگی سالم، الگوسازی مناسب در شئونات مختلف زندگی، ایجاد ضمانت اجرایی در اندرون از طریق بیدار داشتن وجدان بگونه ای که در لغزشها خود را به محاکمه بکشاند از جمله وظایفی است که در این رابطه فرد وظایف عاملان تربیت بحساب می آید.
۲-توجه به سیستم و نظام تبلیغاتی جامعه، بنحوی که در مورد منابع کسب اطلاعات فرد، منبعی جز خانواده، مدرسه اجتماع کتب و نوشته ها و حاصل افکار و تامل و تفکر شخصی که آنهم بنحوی با منابع دیگر در ارتباط است را نمی شناسیم. در مورد شرایط و عواملی که افراد تحت تاثیر آن هستند باید از سیستم تبلیغاتی جامعه نام ببریم که نقش سازندگی یا ویرانگری جامعه را بر عهده دارند. حتی در اهمیت نقش وسایل ارتباط جمعی و تبلیغاتی، جمعی گفته اند. حکومت و دولت از آن کسی است که این وسایل را در اختیار داشته باشد بدین سان این منابع و آن شرایط باید تحت ضابطه و اختیار قرار گیرند. اساس تلاشها حول این محورها باید باشد:

آگاهی های لازم و ضروری حیات در اختیار گذارده شود.
برای تقویت روح وظیفه شناسی قیام و اقدام گردد.
وسعت دید و نظر در افراد پدید آید. ایمان و اعتقاد به حقیقتی استوار تقویت شود.
امر به معروف و نهی از مکنر رسالت شناساندن معروف و منکر را در جامعه بر عهده گیرد وجدانها را زنده و بیدار نگه دارند و از تحذیر و تضعیف آن جلوگیری نمایند. از تحریف واقعیتها بی خبر داشتن مردم و فلسفه باقی بر حذر باشند. تاسیسات ارشادی و تبلیغی با چنین کارکرد و وظایفی گسترش یابند مثل مسجد، موسسات و جلسات ارشادی، وسایل ارتباط جمعی، مطبوعات و کتب و ….
۳-تقویت مذهب و اخلاق و معنویت بصورتی که می توان گفت مذب عامل باز دارند نیرومندی در مقابل انحرافات است تنها روانهای به خدا پیوسته اتس که می تواند طریق خیر را تعیین و عقل را وادار به شناختن قالب خیر و شر نماید.
در شرایط و موقعیتهای امروزی چاره کار تجهیز بشریت به سلاح عقاید و اخلاق و ارزشها و مفهوم های عالیه آفرینش و معنویت است.
امروزه می بایست پیوندی زده شود بین انسان و خدا بصورتی که انسانها مخلصاً کار بکنند. و بر این اساس است که تقویت مبانی معنوی و اخلاقی، اصول مذهبی و اعتقادات باد کانون توجه مسئولان باشد و این شئون در قالب الگوهایی به مردم عرضه گردد تا هر کس بداند و ببیند که چکار باید بکند تا طریق حیات را به سلامت و بدور از انحراف طی نماید.

۴-رعایت و اجرای قوانین در جامعه توسط مردم و حکومت قوانین با توانایی هر چه بیشتر در جهت آرامش و آسایش مردم و خوف از اجرای عادلانه قانون برای کسانی که به مذهب و اخلاق و وجدان اعتنایی ندارند و پرهیز ایشان از انحراف به این وسیله بدیهی است که مردم باید از قانون رعب و هراس داشته باشند نه از پلیس و مسئولان لذا اجرای قانون باید نقش ممانعت و پیشگیری را داشته باشد نه چهره و لباس و اسلچه پلیس.
۵-سیاست بحث آزاد که نوعی تخلیه هیجان و در عین حال وسیله ای برای هشیار کردنها و بیداری دادنهاست. این سیاست خود می تواند نقش سیاستی تذهیبی را در جامعه ایفا کند که در جهان امروز طرفدارانی پیدا کرده است. لذا تشکیل جلسات برای بحثها، انتقادها دادن رهنمودها توسط عامه که در انهر کس نظری را آزادانه عرضه و ارائه نماید، برای وصول به مقاصد چنان سیاستی می تواند موثر باشد.

۶- گسترش نظارت اجتماعی در قالب نظارت مرمد بر مردم در کاری بگونه ای که بتوانند یکدیگر را زیر نظر بگیرند که بدین وسیله از وقوع انحراف و لغزش تا حد زیادی جلوگیری بعمل می آید. این امر در نظام حیات اسلامی بصورت یک اصل است و امر بعمروف و نهی از منکر که واجبی همگانی است بر این اصل توجه دارد. برخی از تعالیم ما در مذهب تشیع حکایت از این دارند که حتی با تحکم باید جلوی وقوع گناه یا انحراف را گرفت چون اصل بر عدم وقوع نافرمانی خدایا معصیت است و حداقل، اقدام، مقاومت منفی و ترک صحنه گنا است. در تمامی جوامع افراد و اجتماعات موجود در آن همگی طالب امنیت و آرامشند اما برای رسیدن به مطلوب خویش دیدگاهها و نظرات مختلفی دارند که عوامل برهم زننده امنیت جامعه را توجیه و به تجزیه و تحلیل آن پرداخته اند. دانشمندان علوم اجتماعی هر یک موضوع انحرافات و جرائم را لت یابی نموده و عوامل مختلفی برای پیشگیری از آن ذکر کرده اند، هر چند اکثر دانشمندان عامل یا عواملی را در پیدایش انحرافات و جرائم موثر دانسته اند اما باید گفت انحرافات و نابهنجاریها دارای ترکیب پیچیده ای هستند که نیاز به ریشه یابی عمیقی دارد و در پیدایش آن ممکن است یک عامل یا تمامی عوامل یا مکان و زمان و موقعیت بصورت موثر تاثیر گذار باشند. در پایان ذکر این مسئله ضروری است که در طریق پیشگیری از انحراف و جرم، آنهم در جامعه ای که در آن انحرافاتی از قبل پدید آمده و ریشه دار و مزمن شده است با دشواریهای مواجه خواهیم بود که اهم آنها عبارتند از:

عادت ها مقاومت ها، کج سلیقگی ها کج فهمی ها کمی ظرفیت روانی یا به عبارت بهتر تنوع ظرفیت روانی در افراد، وجود موانع غیر قابل رفع، دفاع عده ای ااز بخطر افتادن منابع، د رمواردی تهمت زدنها، طرد وردها حتی نقش کشیدن برای ترور شخصیت یا ترور شخص که اینها همه مواردی عادی و قابل وقوع هستند و در مقابل عواملی نیز غیر قابل پیش بینی هستند که شاید در زمان خاص و مکان خاص با شرایط خاص قد علم کرده و عامل انحراف می شوند در این میان ممکن است عواملی نیز باشند که به ظاهر قابل تشخیص و شناسایی نبوده و با عمقی نگری و ریشه یابی بتوان به وجود آنها پی برد لذا آنچه مسئولان را در برابر این دشواریها مقاوم می سازد، ایمان به مسئولیت و وظیفه ای است که بر عهده گرفته اند. اصل بر پیشگیری است و در این راه از همه عوامل کمکی مشروع می توان مدد گرفت، همچون منطق و عقل عامه، عواطف و احساسات عمومی، ملاحضات و رودربایستی ها و و… و در این راه از سس کردن و تحقیر و وارد آوردن فشار زیاده اندازه قابل تحمل، خودداری خواهد شد. از دیدگاه اسلام، اگر صاحبان ثروت فقرا را دریابند و اگر عالمان جاهلان را و طبیبان مریضان را و صاحبان قدرت ضعیفان را دریابند جامعه متعادل شده و از هر آسیبی در امان می ماند چرا که خداوند به کسی بیش از وسع او نبخشید جز آنکه او را مکلف به بخشش مازاد نیاز خود کرده است.

بخش اول / بخش دوم / بخش سوم

لینک کوتاه :


برچسب :

, , , , , , , |