مجله آنلاین حقوق

www.lawpdf.ir

حوادث و بیماریهای ناشی از کار

تاريخ : ۱۳۹۳/۰۹/۱۱ | نويسنده: محمد ابراهیم بشارتی | دسته حقوق کـــــار | |چاپ مقاله

284776_810

مقدمه :
در حوادث ناشی از کار و بیماریهای شغلی ، اغلب بین کارفرمایان و کارگران اختلافاتی پیش می آید که بیشتر مربوط به عدم قابلیت و قدرت کارگر یا معافیت او از کار و تعیین خسارت وارده و میزان دستمزد می باشد . برای رفع این اختلافات پزشکان قانونی و متخصصین طب کار با همکاری بازرسان کار و کارشناسان بهداشت کار باتوجه به نکات زیر ابراز عقیده می نمایند : ( در حوادث ناشی از کار اظهارنظر بازرسی کار براساس بند هـ ماده ۹۶ قانون کار و در بیماریهای ناشی از کار اظهارنظر کارشناس بهداشت کار براساس قسمتی از ماده ۸۵ و تبصرخ یک ماده ۹۶ قانون کار مورد استفاده قرار می گیرد . )
بخش اول : حوادث ناشی از کار :
تعریف حوادث ناشی از کار :
اتفاقاتی است که بطور ناگهانی ، در اثر یک عامل خارجی بدون تعمد خود کارگر و در جریان کار ، برای او پیش آید و منجر به خسارت جانی یا مالی گردد و… زیرا اگر خسارت جانی و مالی نداشته باشد شبه حادثه تلقی می گردد .
شرایط زیر باید وجود داشته باشد تا حادثه ناشی از کار تلقی گردد :
۱- حادثه به مناسبت کار پیش آید .
۲- در جریان کار اتفاق افتد .
۳- در اثر حادثه عضوی آسیب ببیند که کار اصلی را انجام می داده است .
توضیح : حوادثی که در واحدهای تابعه محل کار و یا در مسیر رفت و برگشت از محل سکونت به محل کار برای کارگر اتفاق می افتد ناشی از کار تلقی می گردد .
مسائل پزشکی قانونی در رابطه با حوادث ناشی از کار :

– علاوه بر تعیین مدت معالجه تعیین نقص عضو یا از کارافتادگی در صورت لزوم از مسائل پزشکی است که ممکن است به پزشکی قانونی ارجاع شود .
– نیز در بعضی موارد کیفیت صدمه وارده در تعیین مسئولیتها ممکن است دخالت داشته باشد و اظهارنظر پزشکی قانونی یا طب کار در این باره ضرورت پیدا کند .
– بالاخره بی مناست نیست بدانیم که مسائل پلیسی مختلفی امکان دارد در موارد حوادث ناشی از کار مطرح گردد و مساله تعهدی بودن حادثه و یا لوث کردن جنایتی تحت این عنوان به میان آید که باز ضرورت اظهارنظر پزشکی قانونی را ایجاب نماید .
بطور کلی حوادث ناشی از کار در رابطه با خطراتی بحث می کند که از مشاغل معینی حادث می شود و در نتیجه آن از قدرت کارگر کاسته می شود ، وظیفه پزشکی قانونی یا متخصص طب کار آنست که با استفاده از نظر بازرسی کار تعیین کند :

۱- عورض موجود در اثر حادثه ناشی از کار پیش آمده است .
۲- آیا بیماری سبب حادثه شده است ؟ برای مثال کارگری که دچار بیماری صرع است در حین کار غش کرده و دچار سانحه شود .
۳- آیا حادثه موجب تشدید بیماری قلبی کارگر شده است یا خیر ؟ مانند کارگری که دچار بیماری عروقی قلب است، در اثر کار سنگین شدید با یک اتفاق ، ناگهان مرضش شدت یافته و باعث زمینگیری او شود .
۴- میزان ازکارافتادگی چقدر است ؟ برقراری مستمری برمبنای مبلغی است که حادثه از دستمزد کارگر کم می کند در این مورد باید دستمزد قبل از حادثه و دستمزد پس از بهبودی و شروع بکار را محاسبه نمود و براساس اختلاف آنها که همان ازکارافتادگی است ، مستمری را تعیین کرد .
۵- در موارد مرگ در حین کار یا انجام وظیفه ، باید پزشکان قانونی با تشریح نعشی تعیین نمایند که ، مرگ ناشی از فعالیت در محیط کار است و حادثه موجب آن گردیده است یا بالعکس ، بیماری خود کارگر باعث آن شده است. مرگ در هنگام کار ممکن است بعلت حوادث بزرگ پیش آید مانند ترکیدن دیگ بخار یا تصادف با اتومبیل ضمن کار پارگی دیافراگم در ترمزبانهای راه آهن به علت توقف ناگهانی ترن از عوارض خطرناک است .
علت عمده دیگر مرگ در حین کار ، سقوط از بلندی است که باید تعیین نمود سقوط در جریان کار بعلت بروز حادثه ای بوده و یا زمینه قبلی بیماری کارگر ، موجب مرگ و سقوط او گردیده است ، گاهی علت مرگ عوارض مبهم و پیچیده ای است مانند اورمی و بیماری قند و الکلسیم .
۶- باید تعیین نمود که در سانحه کارگر مقصر است یا کارفرما ، برای مثال اگر دیگ بخار بترکد مقصر کافرماست مگرآنکه تقصیر کارگر مسلم گردد ولی اگر دست کارگر در اثر بی احتیاطی در ماشینهای کارخانه گیر کند ، مقصر کارگر است مگر عکس آن ثابت شود .
۷- ضریب شغلی – نسبت کم شدن قابلیت کار در مشاغل گوناگون را ضریب شعلی می نامند . مثلاً لرزش دست در کارگر کشاورزی با کارگر فنی ساعت ساز برابر هم نبوده و مسلماً برای ساعت ساز که کار دقیقی دارد ، ایجاد نقص بیشتری خواهد کرد . بروز فتق دیسک بین مهره ای در کمر جراحان با پیش آمد همین عارضه در پزشکان یکسان نبوده و برای جراح موجب از کارافتادگی با میزان بسیار زیاد خواهد شد .
۸- نقص عضوی که طبق جدولهای تدوین شده در قانون کار تعیین خواهد شد . ولی تعیین نقص عضوهای متعدد در مجموع ، حاصل جمع تمام آنها نیست بلکه طبق فرمول زیر اندازه گیری می شود که ابتدا نقص عضوی با میزان بالاتر را ، از ۱۰۰ کم کنیم و سپس حاصل تفریق را در نقص عضوی با میزان بالا اضافه می کنیم . مثلاً در حادثه ای دو نقص عضوی یکی به میزان ۹۰% و دیگری به میزان ۷۰% پیش می آید نقص عضوی در مجموع چنین محاسبه می گردد :

۱۰ = ۹۰ – ۱۰۰

۷ = ۱۰۰ : ۷۰ × ۱۰

۹۷ = ۷ + ۹۰

بدین ترتیب نقص عضوی در مجموع دو نقص ، که یکی ۹۰% و دیگری ۷۰% است .

۱۶۰% = ۷۰% + ۹۰% در طب کار نخواهد شد . بلکه ۹۷% تعیین می گردد و به همین ترتیب هیچگاه مجموع نقص عضوی بیش از یکصد درصد نخواهد گردید . ولی در قانون دیات فرمول فوق رعایت نمی شود و میزان نقص عضوی حاصله از نقائص اعضای مختلفه مجموع آنهاست .

بیماریهای ناشی از کار ( بیماریهای شغلی )

تعریف :

بیماریهای ناشی از کار به زبان ساده بیماری است که بعلت اشتغال به یک کار و تحت تاثیر شرایط موجود در آن تولید و یا تشدید می گردد .
شرایط موجود که ممکن است بیماریزا یا باعث تشدید بیماری گردند عبارتند از : وجود عوامل فیزیکی شیمیایی ، مکانیکی ، بیولوژیک محیط کار و بالاخره کیفیت انجام دادن کار یا حالات و حرکاتی که کارگر مجبور است برای این منظور به بدن خود بدهد که ممکن است بعلت تجاوز از حد طبیعی و یا تکرار و مداومت ، نتیجه آن می تواند بیمار شغلی و عوارض ناشی از آن باشد .
البته ضرورت دارد به ایت شرایط زمینه خود شخص و وضع بهداشتی او را نیز اضافه کرد سپس با این تعریف یک بیماری عادی که هرکس ممکن است در هرجا بدان مبتلا شود بیماری ناشی از کار تلقی نمی گردد ولو کارگر در محیط کار بدان دچار شده باشد . مثلاً کارگری که در محیط کار دچار سینه پهلو می شود بیماری ناشی از کار نیست چون ممکن بود همان بیماری را در منزل خود نیز بگیرد ولی مثلاً کارگری که با مواد سربی سروکار داشته و دچار مسمومیت مزمن با آن می شود به یک بیماری ناشی از کار مبتلا شده است چون در زندگی خصوصی و خارج از محیط کارگاه با سرب سروکار نداشته تا دچار مسمومیت با آن گردد .
معمولاً در ممالک مختلف جهت بیماریهای ناشی از کار را بنحوی مشخص و معلوم ساخته و کیفیت پیشگیری و درمان و پرداخت غرامت و سایر حقوق کارگر بیمار را تعیین کرده اند . در کشور ما نیز با اقتباس از فرانسه سیستم جدولی را در این باره پذیرفته اند . در این سیستم بیماریهای ناشی از کار به دو گروه متمایز منقسم می باشند .
گروه اول : آنهایی هستند که قانوناً پذیرفته و مشخص شده اند .
گروه دوم : آنهائیکه قانوناً پذیرفته نشده اند .
درباره گروه دوم که قانوناً پذیرفته نشده اند برای اثبات ناشی از کار بودن آنها رای شورای پزشکی لازم می باشد . ترکیب همچو شورایی بسته به هر مملکتی متفاوت است و معمولاً یک پزشک متخصص طب کار و یک پزشک وابسته به مراجع قانونی ( بیمه یا وزارت کار و غیره بسته باینکه در آن مملکت کدام مرجع باین مسائل رسیدگی می کند ) و یک پزشک معالج متخصص با استفاده از اظهارنظر کارشناس بهداشت کار در آن شرکت دارند و در نتیجه در تمام مواردیکه شکی درباره ناشی از کار بودن یک بیماری وجود داشته باشد شورای پزشکی مسئله را حل می کنند .

اما در مورد گروه اول یعنی آنهایی که قانوناً پذیرفته شده اند نیازی به تشکیل شورا یا تشریفات دیگر نیست و جدولهای تنظیم شده تکلیف را روشن می کند . بدین قرار که برای هر بیماری که قانوناً ناشی از کار شناخته شده جدولی تنظیم گردیده که شماره آن جدول شماره آن بیماری است . تعداد این جدول قانوناً در حال حاضر در ایرن ۴۰ می باشد که همان تعدادی است که در قدیم در زمانی که از فرانسه اقتباس گردیده در آن کشور نیز همین تعداد بود . در حالیکه امروزه در فرانسه آنها از نود نیز متجاوز است . ( باتوجه به افزایش روزافزون بیماریهای ناشی از کار بعلت مصرف مواد شیمیایی و یا وسایل فیزیکی و مکانیکی تازه که بیماریهای ناشی از آنها بر تعداد بیماریهای قبلی افزوده می شود و ضرورت دارد در ایران نیز در ان باره تجدیدنظر شود .

خصوصیات یک جدول بیماری ناشی از کار

بطوریکه اشاره شد عدد جدول شماره ترتیب بیماری مربوطه است که تعداد کل آنها متجاوز از نود می باشد . هر جدول شامل سه قسمت است :
در یک ستون اسامی تمام مشاغلی که عامل بیماریزای مربوزه در آنها وجود دارد به تشریح بیان گردیده است .
در ستون دیگر اسامی بیماریهایی که عامل بیماریزای مزبور بوجود می آورد شرح داده شده است .
بالاخره در ستون سوم مدت مسئولیت هرکدام از آن بیماریها معین گشته است .

مدت مسئولیت

تعریف : مدت مسئولیت مدتی است که اگر کارگر بعد از قطع تماس با عامل بیماریزا در ظرف آن مدت علائم بیماریزا نشان داد بیماری او باز ناشی از کار شناخته می شود .

در حقیقت منظور از مسئولیت ، مسئولیتهای کارفرما ( یا بیمه گر بجای کارفرما ) در قبال کارگر است ، زمانیکه کارگری در محیط آلوده و بیماریزایی کار می کند طبیعی است که مسئولیت هر نوع خطری از جانب آن محیط که کارگر را تهدید کند با کارفرماست اما وقتی کارگر از آن محیط جدا شده و تماس خود را با آن قطع کرد ظاهراً باید مسئولیت کارفرما نیز به پایان برسد ولی این چنین نیست و مدت مسئولیتی که بطور قانونی در هر جدولی تعیین شده کارفرما را تا آخر آن مدت معین در قبال کارگر بازهم مستول قرار داده ولو کارگر از آن کار رفته باشد . علت این امر آنست که بدبختانه اغلب بیماریهای ناشی از کار بلافاصله بعد از آلوده شدن شخص و تاثیر عوامل بیماریزا در بدن او ، علائم بیماری را نشان نمی دهد یعنی کارگر باصطلاح آلوده و بیمار شده در حقیقت ، مدتها ظاهر سالم خود را حفظ می کند و از بیماربودن خود بی اطلاع می ماند و بعدها در اثر پیشرفت بیماری و بروز علائم ظاهری آن ، کارگر از بیمار بودن خود مطلع می گردد . برای اینکه در این موارد حقوق کارگر ضایع و پایمال نگردد مدت مسئولیت برای این بیماری معین شده است .برای مثال بیماری سیلیکوزیس را درنظر بگیریم این بیماری ریوی که ناشی از استنشاق گرد و غبار محتوی سیلیس می باشد جدول شماره ۲۵ بیماریهای ناشی از کار قانوناً پذیرفته شده را تشکیل داده و دارای مدت مسئولیت پانزده ساله است یعنی تا پانزده سال بعد از قطع تماس کارگر با گردو غبار محتوی سیلیس ( تعویض شغل ، اخراج و غیره ) اگر کارگر این بیماری را بروز داد ناشی از کار پذیرفته می شود . این امر بدین علت است که بدبختانه وقتی این بیماری در بدن بوجود آمد بطور برگشت ناپذیری به سیر خود ادامه می دهد در حالیکه سالهای سال ممکن است هیچگونه علامت ظاهری نداشته باشد و شخص بیمار خود را سالم تصور نماید تا پیشرفت بیماری بحدی برسد که کارگر مجبور به مراجعه به پزشک گردد و یا در مواردی بعلت دیگری از ریه های وی رادیوگرافی بعمل آید و بیماربودن او مشخص گردد .

دپیستاژ یا بیماریابی

بیماریابی یا دپیستاژ یک اصل مهم در مبنای کار و بهداشت کارگری است ( اهمیت آن پس از تشکیل پرونده پزشکی بدون شروع بکار باستناد قسمتی از ماده ۹۲ قانون کار و انجام معاینات قبل از استخدام باستناد ماده ۹۰ قانون تامین اجتماعی که با هدف انتخاب کارگر متناسب با کار مرجوع است ) که عبارتست از معاینات دوره ای کارگران سالم یا در حقیقت به ظاهر سالم می باشد . برای شناختن کارگران بیمار در بین آنان و جداکردن آنها از بقیه کارگران بمنظور اقدام به درمان آنها و مهمتر از آن پاکسازی و سالمسازی محیط بنحوی که دیگر برای سایر کارگران اعمال بیماریزایی نکند . در حقیقت پیدایش یک مورد بیماری ناشی از کار در کارگاهی نشان دهنده آلودگی و بیماریزایی آن محیط کاریست که ضرورت دارد هرچه زودتر پاک و غیربیماریزا گردد .
در نمونه سیلیکوزیس که فوقاً بدان اشارت شد اگر کارگر بطور دوره ای مورد معاینه قرار گیرد بدون اینکه ظاهر مریض شده باشد هم بیماری او در آغاز کار شناخته خواهد شد و هم باعث اقدامات پاکسازی محیط خواهد گردید .
معاینات دوره ای بسته به نوع کار و خطرات موجود هر ۲ یا ۳ یا ۶ ماه یکبار و یا حداقل سالیانه بسته به کیفیت شرایط محیط کار طبق ضوابط در ایران بایستی انجام گیرد .

علت تاکید بر شناسایی بیماریهای ناشی از کار

در بهداشت کار به دو علت روی شناسایی بیماریهای ناشی از کار تاکید می شود .
اول : جهت اطلاع پیدا کردن از بیماریزا بودن محیط و اقدام به سالم سازی آن و در نتیجه پیشگیری از بیمارشدن سایر کارگران که علت اصلی و مهم می باشد .
دوم : جهت استفاده کارگر از مزایای بیمه ای این نوع بیماریها ، می دانیم که از نظر بیمه های اجتماعی یک بیماری ناشی از کار کاملاً مثل یک حادثه ناشی از کار تلقی می شود یعنی کارگر بیمار از همان روز اول بیماری از تمامی امکانات درمانی تا بهبودی کامل با رعایت امکانات درمانی استفاده نموده و غرامت دستمزد خود را نیز مثل حادثه دیدگان بطور کامل دریافت می دارد و با او عیناً مثل یک نفر حادثه دیده رفتار می شود نه یک بیمار معمولی .
می دانیم که در مورد یک بیماری معمولی شخص نه تنها حقوق کلیه ایام بیماری خود را نمی گیرد بلکه برای مدتی که می گیرد حقوق کامل نیست و بسته به شرایط مختلف مقادیر متفاوتی کمتر می گیرد . به جدول نودگانه موجود در کتاب بیماریهای و عوارض ناشی از کار آقای دکتر صمد قضایی مراجعه شود.

برگرفته http://iranianhse.blogfa.com

مجله آنلاین : برای اطلاعات بیشتر در مورد عکس بالا به این لینک برید

لینک کوتاه :


برچسب :

, , , , , , , |